Kynvitundir

Yfirlit yfir algengustu kynvitundirnar og hvað þær fela í sér.

Undir heitinu „kynvitund“ fellur ört vaxandi fjöldi sjálfslýsinga. Auk eldri hugtaka á borð við trans og cis hafa fjölmörg heiti bæst við á síðari árum — kynsegin, kynfljótandi, kynlaus, tvíkynja, hálf-kynja, fjölkynja og mörg fleiri. Mikilvægt er þó að hafa eitt í huga: þessi hugtök eru auðkennisheiti en ekki líffræðilegir flokkar. Líffræðilegt kyn er stöðugt og tvískipt; intersex-einkenni (sjaldgæf líffræðileg frávik) eru engin undantekning frá því.

Heitin á þessari síðu eru notuð í sjálfslýsingum, netsamfélögum og orðræðu aðgerðasinna. Sum þeirra eiga sér langa sögu innan læknisfræðinnar (trans, intersex); önnur eru nýleg, hafa orðið til á netinu og njóta ekki klínískrar eða reynslubundinnar stoðar sem afmarkaðir flokkar. Við hvert hugtak þarf því ekki aðeins að fylgja lýsing heldur einnig gagnrýnið mat á vísindalegri stöðu þess, hagnýtum afleiðingum og þeim deilum sem um heitið snúast.

Í þessum hluta er hver kynvitund útskýrð með áherslu á uppruna, merkingu, hagnýtt samhengi og gagnrýnin sjónarmið. Þegar leitað er læknisþjónustu vegna atriða sem tengjast kynvitund er mikilvægt að hafa í huga að hormónameðferð og skurðaðgerðir eru umfangsmikil inngrip og að hluta óafturkræf. Síðan um afturhvarf frá kynleiðréttingu fjallar um reynslu fólks sem sneri við ákvörðunum sínum og er ómissandi samhengi við allt mat á læknisfræðilegri kynleiðréttingu.