Kyn í skólanum
Skólar hafa á undanförnum árum orðið mikilvæg leið þar sem nemendur kynnast hugmyndum um kyn, sjálfsmynd og kynleiðréttingu. Margt af því sem skólar bjóða upp á undir yfirskriftinni „inngilding“ gengur lengra en upplýsingagjöf: þar koma fram staðhæfingar um líffræðilegt kyn og kynvitund sem eru umdeildar bæði vísindalega og samfélagslega. Þetta snertir beint ábyrgð foreldra og það hlutleysi sem menntakerfið ætti að gæta.
Undirefni má finna í Trans fólk og menntun á alþjóðavísu.
Hvað er boðið upp á fyrir nemendur?
Auk hefðbundinnar kennslu um kynheilbrigði og borgaravitund nota skólar námsefni frá hagsmunasamtökum. Eitt dæmi er handbókin Paarse Vrijdag (Fjólublár föstudagur) frá COC Nederland fyrir fagfólk í menntakerfinu (framhaldsskólar og starfsnám, 2025). Þar er félagslegri kynleiðréttingu í skóla lýst sem máli sem skólinn þurfi að aðlaga sig að: samkvæmt handbókinni getur félagsleg kynleiðrétting „valdið óöryggi og óþægindum“, til dæmis þegar „ávarpað er með réttu nafni“ og við notkun salerna og búningsklefa, sem fær trans og kynsegin nemendur til að upplifa sig „misskilda og óvelkomna“ (heimild). Handbókin nefnir ekki Cass-skýrsluna. Samkvæmt þessari vefsíðu eru hugtök eins og „innri kynvitund“ og kyn sem „úthlutað“ er við fæðingu fræðilegar afstöður, ekki staðreyndir sem samkomulag ríkir um; samkvæmt þessari vefsíðu er kyn greint við fæðingu, ekki úthlutað. Uppruna þessarar orðnotkunar má finna á letterbrij.nl. Erlent dæmi er ástralskt námsefni sem fjarlægir kyn úr líffræðikennslu.
Samkvæmt 3. málsgrein 8. greinar hollensku laganna um grunnskólamenntun (Wet primair onderwijs) skal grunnskólamenntun í öllum tilvikum beinast með þekkjanlegum hætti að þekkingu á og virðingu fyrir mismun, meðal annars á kyni og kynhneigð (heimild). Hvað nemendum sjálfum finnst kemur fram í rannsókn Háskólans í Amsterdam meðal rúmlega 31.000 skólanema. Um enska framhaldsskóla skrifaði hugveitan Policy Exchange í mars 2023 í skýrslunni Asleep at the Wheel að aðeins 28 prósent skóla upplýsi foreldra á áreiðanlegan hátt þegar barn greinir frá vanlíðan vegna kyns síns; af þeim 304 skólum sem haft var samband við svöruðu 154 að öllu leyti eða að hluta (heimild).
Nálgunin „staðfesting fyrst“
Cass-skýrslan segir að skólar glími við þá spurningu hvernig þeir eigi að bregðast við þegar nemandi vill gangast undir félagslega kynleiðréttingu í skólanum, og að ekki sé hægt að vanmeta mikilvægi þess sem gerist í skólanum (mgr. 12.6). Samkvæmt skýrslunni á að líta á félagslega kynleiðréttingu innan NHS sem virka íhlutun, því hún getur haft umtalsverð áhrif á sálræna virkni og árangur til lengri tíma (mgr. 12.5). Vegna veikleika rannsóknanna er þó óljóst hvort félagsleg kynleiðrétting breytir þróunarferli kyns (mgr. 12.31); skýrslan telur mögulegt að félagsleg kynleiðrétting í barnæsku breyti ferli þróunar kynvitundar og ráðleggur því varfærnari nálgun gagnvart börnum en unglingum (mgr. 12.36; heimild). Sjá Cass-skýrsluna (2024).
Enska menntamálaráðuneytið (DfE) birti 19. desember 2023 drög að leiðbeiningum þar sem segir að skólum sé ekki skylt að samþykkja allar beiðnir um félagslega kynleiðréttingu, að hafa eigi fullt samráð við foreldra og að grunnskólabörnum eigi ekki að gefa önnur persónufornöfn (heimild). Þann 12. febrúar 2026 lagði DfE til að þessar leiðbeiningar yrðu teknar inn í öryggisleiðbeiningarnar Keeping children safe in education (heimild). Bresku samtökin Safe Schools Alliance UK berjast fyrir því að barnavernd verði viðhaldið í skólum.
Samþykki foreldra
Cass-skýrslan heyrði frá mörgum foreldrum að barn þeirra hefði gengið í gegnum félagslega kynleiðréttingu og verið staðfest í valinni kynvitund án þess að foreldrarnir kæmu að málinu, oftast eftir að unglingur kom út úr skápnum í skólanum (mgr. 12.16). Samkvæmt skýrslunni á að láta foreldra taka virkan þátt í ákvarðanatöku nema sterk rök séu fyrir því að það stefni barninu eða unglingnum í hættu, og ráðgjöf um áhættu og ávinning félagslegrar kynleiðréttingar hjá ungum börnum er ekki verkefni starfsfólks sem skortir viðeigandi klíníska menntun (mgr. 12.36; heimild). Í bandarísku borginni Portland höfðaði móðir í ágúst 2026 mál gegn skólahverfinu vegna kynjastefnu skólans og nálgunarbanns sem hún fékk eftir að hafa dreift mótmælabréfum.
Einelti og öryggi
Allir nemendur eiga skilið öruggt skólaumhverfi, og það á sérstaklega við um nemendur sem víkja frá viðmiðum hópsins. Öruggur skóli krefst skýrra hegðunarreglna og góðs eftirlits, ekki áætlana sem byggjast á sjálfsmyndarstjórnmálum. Þegar öryggisstefna er sameinuð baráttumiðuðu námsefni verður umræðan um einelti óviljandi umdeild og það getur stillt foreldrum og skólum upp hvorum gegn öðrum.
Menntun og vísindaleg blæbrigði
Góð menntun setur umdeild málefni fram sem umdeild. Í stað einnar frásagnar ættu nemendur samkvæmt þessari vefsíðu að kynnast stöðu mála: að samkvæmt þessari vefsíðu séu líffræðileg kyn tvö; að Cass-skýrslan segi að börn með snemmbært kynmisræmi hætti líklegast við það fyrir kynþroska, þótt misræmið haldist hjá litlum hluta (sjá desistance); að í kerfisbundnum yfirlitsrannsóknum Háskólans í York fyrir Cass-skýrsluna hafi vantað hágæða rannsóknir á kynþroskahemlum (af 50 rannsóknum voru 1 af háum, 25 af meðalgæðum og 24 af lágum gæðum); og að finnska leiðbeiningin (2020) og sænska leiðbeiningin (2022) hafi verið þær einu tvær sem Cass-skýrslan gat mælt með. Á sama tíma sá hollenska heilbrigðisráðið (Gezondheidsraad) í júní 2026 enga ástæðu til að breyta þjónustu við ungt fólk í Hollandi (heimild). Án þessara blæbrigða er samkvæmt þessari vefsíðu ekki um menntun að ræða heldur innrætingu.